Thứ Tư, 16 tháng 9, 2009

Cảnh giác với lợi dụng lòng tốt qua mạng

Minh hoạ: Dad

Bài của PHƯƠNG NGUYÊN, đăng ở Báo TN ngày 14/9/2009

Những vụ lừa đảo tại các diễn đàn trên mạng thời gian gần đây khiến nhiều bạn trẻ phải giật mình: lòng tốt nếu đặt không đúng chỗ dễ thành “mỏ vàng” để kẻ xấu trục lợi!

Trò đùa vô hại?

Tại một diễn đàn tên W. thu hút hàng chục ngàn thành viên tham gia, cô gái có nick L.1 (ở Hà Nội) tâm sự: quá chán nản vì bị người yêu phản bội, muốn tự tử. Thế là ngay trong đêm đó, hàng trăm thành viên của diễn đàn thức trắng để khuyên can L.1. Người thì dùng lý lẽ thiệt hơn, người thì mắng chửi chỉ mong L.1 tỉnh ngộ. Sự việc lên đến đỉnh điểm khi một thành viên nữ trong đêm khuya đến địa chỉ mà L.1 đã đưa ra để khuyên can thì... không có ai như vậy hết. Đó chỉ là một trò đùa!

Những thành viên tốt bụng sáng hôm sau biết mình bị ăn cú lừa đã không khỏi cảm thấy chua chát. Có bạn viết: “Người bị lừa như chúng ta thì thiệt thòi chẳng đáng kể gì, thức một đêm thì đã sao. Nhưng sau này, nếu có ai đó thực sự cận kề cái chết và cần giúp đỡ, thì số lượng những người ngây thơ và nhiệt tình giúp người khác trên forum này có thể đã giảm đi rất nhiều”. Và mọi người cũng không khỏi rùng mình khi nghĩ đến việc bạn nữ trong đêm đi ngăn cản L.1 kia đã quá mạo hiểm. Nếu như L.1 có ý đồ xấu thì hẳn bạn nữ đó đã dễ dàng “sập bẫy” vì chính lòng tốt của mình.

Lấy nước mắt để... lừa tiền

Cũng trên một diễn đàn khá đông thành viên (chủ yếu là các ông bố, bà mẹ trẻ), gần đây hàng chục người đã bị lừa cả về tình cảm lẫn quà tặng, tiền bạc cho một bi kịch không có thật. “Hôm nay đọc báo thấy trên Lạng Sơn người ta vứt dưa đi hàng đống mà em chỉ ước ao có được nửa trái dưa để ăn cho đỡ thèm... Có bầu phải uống nhiều nước, mà bây giờ đang ở nhờ đến uống nước cũng phải giữ ý. Mẹ ơi sao đời con lại khổ thế này?” - một thành viên có nick M.H đã tâm sự như vậy về hoàn cảnh của mình khi yêu lầm người đã có gia đình, lỡ có bầu thì bị ruồng bỏ. M.H lại chưa ra trường, chưa có việc làm nên không có tiền, phải ở nhờ nhà bạn, rồi bị động thai... Để thuyết phục hơn, M.H còn đưa ra cả hình chụp thẻ học sinh của mình, có tên trường, mã số học sinh kèm ảnh.

Nhiều thành viên khác thương cảm, ngỏ ý giúp đỡ. Ngay lập tức có một nick khác là TTGM đứng ra nhận làm “cầu nối” chuyển quà tặng ủng hộ của các thành viên khác dành cho M.H. Nhiều thành viên còn chuyển thẳng tiền vào tài khoản số 002100134xxxx thuộc Vietcombank có chủ tài khoản tên là M.H. Khi nhiều thành viên muốn trực tiếp đến gặp để tặng tiền, tặng quà thì M.H liên tục viện hết cớ này đến cớ khác, cho cả địa chỉ “trời ơi đất hỡi” lúc ở huyện Thanh Trì (Hà Nội), lúc ở tận các tỉnh Vĩnh Phúc, Lào Cai khiến nhóm thành viên không thể nào gặp được. Cả nhóm âm thầm điều tra và cuối cùng vỡ lẽ: đây chỉ là màn kịch do một người lập ra nhiều nick tung hứng để lừa đảo!

Trước khi ủng hộ, dù bằng tinh thần hay vật chất cho một trường hợp thương tâm nào đó, bạn nên làm một số động tác kiểm tra đơn giản. Chẳng hạn như dùng trang tìm kiếm Google để kiểm chứng lại những thông tin cá nhân mà nick khác đưa ra (tên, số điện thoại, số tài khoản...) xem có ra kết quả nào “khả nghi” hay không. Bạn nên để ý tới cách hành văn (dấu câu, lỗi chính tả, cách dùng từ...) xem nick đó có “gợi nhớ” bạn tới nick nào khác không – bởi một người có thể tạo ra nhiều nick nhưng cách hành văn thì khó mà thay đổi hoàn toàn. Và điều quan trọng là nếu có ủng hộ tiền bạc, bạn cần biết đầy đủ các chi tiết về tên, tuổi, địa chỉ, ảnh, hoàn cảnh cụ thể của người mà bạn muốn giúp đỡ... Các diễn đàn với hàng ngàn nick xấu, tốt lẫn lộn, nếu mỗi thành viên không đề cao cảnh giác thì lòng tốt rất có thể sẽ trở thành “miếng mồi ngon” cho những kẻ lừa đảo.

P.N

48 nhận xét:

  1. Ảo thì cũng giống ngoài thực tại mừ chị Hà...phải cảnh giác thoi...kẻo lại có kẻ lấy mạng...hihihi!

    Trả lờiXóa
  2. mà cũng nhiều người ngây thơ quá à.
    phải kiểm chứng chứ.

    Trả lờiXóa
  3. Đời thực thì ta còn nhìn, còn thấy.. để có thể phân biệt. Còn đời ảo.. chỉ là những lời qua mạng... tự nói với mình: PHẢI LUÔN CẢNH GIÁC. Cám ơn danden!

    Trả lờiXóa
  4. Răng mà ngây thơ rứa hỉ! Phải không chị?

    Trả lờiXóa
  5. Mấy chị lớn lớn tuổi hay thương người lắm. Nhớ cảnh giác nhé !

    Trả lờiXóa
  6. Yến cũng lớn tuổi mà, nhớ cảnh giác đó... hihihi...

    Trả lờiXóa
  7. Em cũng cảnh giác luôn nè ... hihihi, chùng ta cần cảnh giác hén chị

    Trả lờiXóa
  8. tự nhiên lại thấy chán thêm chị nhỉ ?mệt mỏi thật...

    Trả lờiXóa
  9. Hihiihih , em không cần cảnh giác . Tánh em xưa giờ không chịu giúp ai hết ,hiihi . Là la lá , ai lên forum than thở mà gặp em thì cũng như không .

    Trả lờiXóa
  10. Ừ đúng rồi chị ạ. Đồng tiền mình kiếm ra thật k đơn giản nên cho dù là từ thiện cũng cần đúng địa chỉ người cần...
    Em thường k bao giờ dùng đồ cũ lau nhà, Tất cả những xong nồi,dao thớt,giầy,dép cũ...cùng những tờ báo cũ em đều đóng hộp gửi về quê. Chỉ những người cần...Những thứ tưởng chừng như vô tri mới trở lên ý nghĩa. Hihihi...

    Trả lờiXóa
  11. Em thì chủ trương thế này:

    1- Trên mạng, chẳng ai biết ai là ai, cho nên không thể vì một trường hợp bị lừa như bài báo này nêu để lấy đó làm lý do nghi ngờ tất cả những trường hợp còn lại. Thêm vào đó: Nếu anh "buộc tội" người ta than thở là lừa đảo thì liệu chính anh có thật sự là người có lòng tốt hay không, hay chính anh cũng chỉ biết đưa ra những lời khuyên chung chung theo kiểu "giúp lời không ai giúp của"?

    2- Những bài báo như thế này, em nói thật, chỉ tổ làm cho lòng người ngày càng chai sạn lạnh lùng, thậm chí tàn nhẫn, trước bi kịch của người khác. Đó là chưa nói những bài báo loại này đã gián tiếp một cách có hiệu quả biện minh cho sự vô tâm vô cảm đang tràn lan trong xã hội hiện nay. Người ta sẵn sàng chơi bời cả triệu đồng nhưng giúp người khác một xu cũng không. Lý do của họ là: "Tui rất cảnh giác!".

    3- Như trong khoa kinh tế hay các khoa học khác, cái gì muốn thuyết phục phải có con số thống kê. Anh đã thống kê có bao nhiêu người trên một diễn đàn thật sự có hoàn cảnh khó khăn hay chưa. Trong số đó có bao nhiêu người là nam, bao nhiêu là nữ, bao nhiêu độc thân, bao nhiêu có gia đình. Xác suất của những vụ lừa đảo như bài báo đã nêu tính theo tỉ lệ phần trăm hoặc phần ngàn các trường hợp khó khăn chiếm bao nhiêu phần trăm hoặc bao nhiêu phần ngàn. Bài báo này không hề nêu ra được con số đó!

    4- Chính bài báo này cũng không hề đưa ra bằng chứng, địa chỉ cụ thể nào cả, liệu có phải bản thân chính bài báo này cũng là một "dạng thông tin lừa đảo" hay không?

    Trả lờiXóa
  12. Em từng giúp người ta đến đồng cuối cùng của em. Em chưa bao giờ hối hận vì điều đó! Tại sao? Tại vì em quan niệm và luôn nghĩ rằng: Nếu người đó lường gạt em thì em chỉ mất tiền, còn người đó mất cả nhân phẩm!

    Trả lờiXóa
  13. Cảnh giác nhưng vẫn phải có lòng tin vào con người khi cần thiết. Mẹ cái thằng báo láo này chỉ tổ xuyên tạc, vu khống, nói nhảm....cái thứ báo đời, báo hại này mới cần phải cảnh giác.

    Trả lờiXóa
  14. Đúng là có lòng tin thì cuộc sống tươi tắn hơn. Bài báo chỉ nêu vài hiện tượng và không nhằm xuyên tạc, vu khống gì đâu... Cohuynh nổi nóng quá, thiết nghĩ lòng tin đặt đúng chỗ thì sự giúp đỡ mới có ý nghĩa.

    Trả lờiXóa
  15. Đừng chán ST, bây giờ rất dễ kiểm chứng, cứ làm như @ Zippo nhưng kỹ hơn một chút ....
    Cộng đồng mạng bây giờ rất đông và có nhiều nik rất uy tín ,,,,

    Trả lờiXóa
  16. "Nếu người đó lường gạt em thì em chỉ mất tiền, còn người đó mất cả nhân phẩm!" Chị đã từng như thế, và chị đã mất một ngừơi bạn.

    Trả lờiXóa
  17. - Zippo: Theo chị nghĩ đời thật cũng như đời ảo, ở đâu cũng có ngừơi xấu kẻ tốt. Nhưng làm thế nào để ta phân biệt được tốt xấu. Đời thực thì ta có thể nhận xét qua vài cử chỉ nho nhỏ, còn đời ảo - một con ngừơi chỉ qua một avar và một cái nick. Và ảo cũng có thể biến thành thật như bọn chị đã từ ảo bước ra và có những thân tình. Nhưng không phải tất cả đều như vậy. Bài báo chỉ nhằm nêu lên hiện tượng để cảnh giác mà thôi.

    Chị nhớ lại hồi Quasi bị ốm, lời kêu gọi của các bạn - và cái thế giới ảo thật dễ thương từng con ngừơi đã đóng góp để giúp đỡ một trường hợp đang rất khó khăn - cái tình cảm đó lưu lại trong chị mãi tới giờ. Vẫn nhớ thật cảm động khi những cú phone tới: Em đã gửi vào TK chị.... hay những tin nhắn tới tấp hỏi han... của những tấm lòng từ bên kia đại dương... Và chị cũng rất tin tưởng những còn ngừơi ảo ấy, mà mãi đến hôm nay chị mới nhận được khoản tiền chị ứng cho một ngừơi để giúp đỡ Quasi. Chị ứng mà không hề do dự, có bạn hỏi: "Không sợ mất sao chị?". Chị nói người ta đã có nhã ý giúp đỡ thì sợ gì. Và đúng như chị suy nghĩ - Đó là những con ngừơi ảo lưu lại trong trí nhớ chị chỉ là những cái nick, không hề biết mặt.

    Nhưng cuộc sống mà, vẫn có cái xấu đi kèm... và cũng có những ngừơi lợi dụng lòng tốt của người khác. Những hiện tượng bài báo nêu không phải là không có. Chỉ là để mọi ngừơi cẩn thận hơn, kiểm tra thông tin kỹ hơn để đặt lòng tin và sự giúp đỡ của mình đúng đối tượng.

    Trả lờiXóa
  18. Em thỉnh thoảng khi có điều kiện vẫn chia sẻ qua cái mạng ảo này và vẫn tin rằng niềm tin của mình đặt đúng chỗ. Em kg nói bài báo mà em nói cái báo này. Bao nhiêu lần nó dựng chuyện một cách trắng trợn, nên nó nói gì em cũng kg tin nữa. Chị thông cảm nhé! Còn ý chị post bài này thì em hiểu mà!

    Trả lờiXóa
  19. Chị không biết chuyện gì xảy ra với ST trong những ngày gần đây mà ST có tâm trạng mệt mỏi chán nản... Nhưng quanh ta vẫn còn nhiều cái tốt lắm, hãy cứ tin như chị đã tin dù một ngừơi bạn đã từng làm cho chị rất thất vọng!

    Trả lờiXóa
  20. Đọc hết các comment ở trên, có vẻ ý của Vũ Phượng và Hộp quẹt là có điểm tương đồng với tôi...!
    Hơi nghịch lý phải không? :)
    Thực ra, sống làm kiếp người cần phải biết cảm thông và chia sẻ khó khăn với mọi người khác. Nhưng nhất thiết phải kiểm tra xem đấy là trường hợp cần giúp đỡ thực sự hay chỉ là lạm dụng lòng tốt. Chuyện này trong thời gian làm mod cho các forum, tôi cũng đã từng gặp rồi...!

    Trả lờiXóa
  21. em thì vô tư nhưng cũng phải xem cái nào nên và không nên.

    Trả lờiXóa
  22. Thật tình thì em ít khi cảnh giác nếu chưa có chuyện gì...nhưng chỉ cần 1 hành vi hơi bất thường là em cũng có thể xét đoán được con người đó. Hong phải giỏi giang gì đâu chị , trước tới giờ cũng bị lừa quá chời rồi nên thấy mấy cái mánh đó cũng na ná giống nhau .Chúc chị ko bị ai lừa nhé ..hehe...

    Trả lờiXóa
  23. Đọc hết mấy cái comment thấy ai có có lý riêng hết...sao khó vậy kà...có ai theo dân đen ra quán Tư Râu làm vài chai rồi tính chuyện giúp đỡ lẫn nhau không luôn ta? Hehehe..Dzọt trước chứ không là bị chửi á...

    Trả lờiXóa
  24. bây giờ người ta lợi dụng cả lòng thương, ngay cả khi đi đường thấy có kẻ ngã còn chưa dám lại đỡ lên, thì trên mạng chắc chắn là không thể tin được....

    Trả lờiXóa
  25. Nghe chị Hà nói, dù chị nói nhẹ nhàng thôi nhưng em cảm nhận khi viết như thế thì chị Hà buồn lắm. Vàng thau lẫn lộn, thật giả khó phân. Ở trên mạng, với blog, ở các diễn đàn, không tài nào nhận biết ai tốt ai xấu, ai thật ai giả chị nhỉ. Nhưng sự chân thật thì bao giờ cũng bền hơn. Nếu người bạn đó không chân thật thì đâu mất chị Hà. Em nghĩ người bạn đó của chị Hà đã đánh mất Tình Bạn mà chị Hà dành cho người đó hơn là chị Hà mất người bạn đó.

    Em đôi khi rất buồn, thậm chí nghĩ lại mà đau buồn, mỗi khi nhớ về một người Bạn mà em đã mất đi... Buồn vô cùng!

    Trả lờiXóa
  26. Hihi, thôi chị Hà ạ, bớt buồn chị hén!

    Trả lờiXóa
  27. Đôi khi , lòng tin và lòng thương người bị lợi dụng . Có khi sự lợi dụng nó lồ lộ ra trước mắt , thấy được ngay . Có khi sự lợi dụng nó ẩn nấp qua lời nói ngọt ngào , tha thiết , thê lương . Nhưng không phải nói vậy rồi mình chỉ nhìn xã hội qua một lăng kính ngờ vực , nghi ngại . Bởi lòng tin và tình thương nó tự trong tâm mình mà ra , khi con mắt nhìn thấy ngoại cảnh , trái tim sẽ có cảm xúc ngay lập tức . Còn ngờ vực và đắn đo , tìm hiểu lại là lý trí . Ối , em nói lung tung . Em có chứng minh nè , có khi mình phải biết TIN TƯỞNG , ngay cả khi mình còn rất mù mờ về đối phương . Đó là trường hợp của em . Em đã rất tin chị Hà , dù chưa hề biết chị Hà là ai , trong Friendlist của em lúc đó chưa có chị Hà , nhưng em nhủ lòng nên tin tưởng chị ấy . Lúc gọi điện thoại về , chị Hà hỏi 1 câu " em là ai vậy " , làm em run gần chết , vì không biết nói mình là ai và chị Hà là ai luôn . Và em đã tin tưởng rất đúng người , cũng như rất nhiều người đã tin tưởng chị Hà .
    Em nói cái gì lung tung , hỏng biết có ai hiểu em nói cái gì không , lúc này em thành bà 8 thiệt rồi .

    Trả lờiXóa
  28. Nhỏ Vphu8ng này bà 8 thiệt, hồi đó tin Hà là do GG phải mang xích lô đi cầm thế nhỏ mới tin Hà đó hehehhehe

    Trả lờiXóa
  29. Hahahaha , thiệt tình . Thâm cung bí sử , ông nội này kể hết cho mọi người nghe .

    Trả lờiXóa
  30. Zip an ủi chị rồi Zip tự an ủi Zip. Đôi khi buồn thôi. Chị không buồn lâu đâu. Cám ơn Zip!

    Trả lờiXóa
  31. Chuyện này cũng giống như chuyện hôm trước Yến kể về chuyện cho quá giang xe. Đúng là trong cuộc sống đôi khi lòng tốt con người bị lợi dụng, nhưng không vì thế mà nhìn đời dưới một đôi mắt nghi ngờ thì chán lắm, sống chả thấy thoải mái gì. Thôi thì cú dùng cái phán đoán riêng của mình để nhận xét chân giả và quyết định nên làm gì. Đôi khi cũng nên ngay thơ một tí cho cuộc sống thêm phần duyên dáng

    Trả lờiXóa
  32. - V.Phuơng: Chị thì nhớ cái nhìn của má em. Chị vô tình để quyển vở có DS những ngừơi góp tiền, má lấy đọc chăm chú và ánh mắt dò xét luớt qua màn hình vi tính, vì lúc ấy chị để máy và cập nhật ngay những nguời đóng góp cho Quasi. hihii... nhớ lại lúc GG giao nhiệm vụ - ngại ngùng nhưng vì Quasi cũng ráng làm tốt vịêc được giao. Cảm thấy mình làm được điều gì cho ai đó, rất nhẹ nhàng út à. Cám ơn em đã từng tin chị!

    Trả lờiXóa
  33. "Cộng đồng mạng bây giờ rất đông và có nhiều nik rất uy tín " ,,,, GG là một trong những nick ấy... Nhớ lại ngày ấy, thật "khí thế"... nghĩ Quasi thật có phước vì có được những bạn tốt trong khi ở DS bạn chỉ đâu 40 người...

    Trả lờiXóa
  34. Đồng ý với anh chàng ... Hộp Quẹt này. Lúc này ngôn ngữ của tiếng nói "lề phải" đều như thế: qui chụp, vun vào, đưa một sự kiện để kết tội cho cả tập thể dù không có bằng chứng rõ ràng.
    Phải luôn hâm nóng lòng tốt của người VN hôm nay, lúc mà chẳng ai biết mình làm gì đúng-sai, giá trị nào thật-ảo ... Những màn lừa bịp chỉ thành công với người THAM, NHẸ DẠ CẢ TIN.
    Xin đừng lúc nào cũng CẢNH GIÁC với đồng loại, đồng bào. Phải vậy không Hà!

    Trả lờiXóa
  35. - langtu: hihii... bài báo chỉ nêu lên vài hiện tượng thôi đâu có ý quy chụp gì đâu, cũng không kết tội cho cả tập thể... chỉ nhằm để mọi người cẩn thận hơn, đặt lòng tin đúng đối tuợng thôi. Hà vẫn nhớ câu: "Mạng tuy ảo nhưng tình thân là có thật, nhưng cũng cần lắm một cái đầu tỉnh táo!". Từ chuyện của Quasi lòng tốt của thế giới ảo lan rộng mãi đến hôm nay. Hà biết mà! Cám ơn LT!

    Trả lờiXóa
  36. Chít...hộp quẹt òi...! Giờ thì ai cũng bắt chước kêu Zippo là hộp quẹt :)))

    Trả lờiXóa
  37. "Mạng tuy ảo nhưng tình thân là có thật, nhưng cũng cần lắm một cái đầu tỉnh táo!"

    Cám ơn chị haphan52 vì câu này nghe ! :)

    Trả lờiXóa
  38. Chuyện này thì em cũng có một chút cảm nhận riêng. Nhiều khi đó có thể không phải là một trò đùa, lường gạt, mà là một biểu hiện tâm lý gì đó.

    Em cũng gặp một trường hợp tương tự và em thật sự hụt hẫng một thời gian. Em phát hiện được sự thật cũng do em thật lòng muốn chia sẻ và tìm đến nơi đến chốn.

    Trả lờiXóa
  39. Đời thường vang thau còn lẫn lộn cơ mà. Điều cần nhất vẫn là sự cẩn trọng của mỗi chúng ta trước mỗi sự kiện.

    Trả lờiXóa
  40. Em đọc entry hai lần hôm nay mới com ... Cứ thấy buồn buồn khi mình không được sống bằng lòng tin chị nhỉ ?
    Cầu trời cho lòng ta cứ có thể tin mọi người và cầu cho mọi người vẫn có thể tin được . Thôi thì mong rằng phần trăm của những vụ lừa đảo chỉ bé như hạt cát _ dù hạt cát vẫn có thể làm cay lòng mắt _ chị ạ

    Trả lờiXóa
  41. Ko nên đưa mình vào hoàn cảnh dở khóc dở cười chị nhỉ , chút tiền nhỏ không quan trọng bằng đặt nhầm lòng tin vào ai đó ..

    Trả lờiXóa
  42. thông tin này rất bổ ích cho những người hay onl

    Trả lờiXóa
  43. Chị àh, Biển nghĩ mình đối với người bằng tấm lòng chân thật, mình sẽ nhận lại được như vậy. Nếu có lỡ gặp "vận đen" thì xem như là "tai nạn". Mình nên nghĩ thế có đúng k chị? Nhưng phụ nữ vốn dĩ nhẹ dạ, cả tin nên Biển không biết có gặp "tai nạn" thường xuyên hay không. Hi vọng hổng có thế chị Hà há.

    Trả lờiXóa
  44. Blog cũng là xã hội nên cũng chẳng thiếu người xấu. Thế nên "chọn bạn mà chơi" là điều không phải không cần thiết. Mong chị Hà sớm giải tỏa nỗi niềm để vui blogging nhé !

    Trả lờiXóa
  45. Chua noi: "Hay hien lanh nhu bo cau va khon ngoan nhu con ran" Tin vao con nguoi nhung cung can phai khon ngoan nua... ha chi!

    Trả lờiXóa
  46. Em thì nghèo khó, thường giúp công chứ không giúp của.

    Trả lờiXóa