Thứ Hai, 5 tháng 5, 2008

XUÂN, HẠ, THU, ĐÔNG RỒI LẠI XUÂN... (*)

(Bài này là của vợ “Ông già ham zui” – tui đọc đã lâu, hôm nay bỗng thấy còn trong thư mục, đọc lại vẫn thấy hay lắm...)

C.KIM QUY

Giữa những ngày nóng bức của Sài Gòn, tôi bất ngờ được hưởng luồng không khí mát mẻ trong khung cảnh thiên nhiên u tịch tuyệt đẹp từ một bản phim Hàn Quốc khác hẳn với những bộ phim Hàn xoay quanh những cuộc tình tay ba lê thê, ồn ào, hơi có phần thô bạo trên truyền hình mà một bộ phận khá lớn giới trẻ Việt Nam (không loại trừ cả những người có tuổi) mê mẩn mỗi ngày.

Bản phim Hàn do người bạn quý trao, ít cảnh, ít lời, ít người đẹp, vắng bóng thời trang, không hào nhoáng của vật chất hiện đại, vậy mà cả bốn người chúng tôi thuộc hai thế hệ – nửa trẻ, nửa già – vẫn cứ bị cuốn hút. Lạ thay.

Xem phim mà phục người làm phim. Quanh đi quẩn lại chỉ có ngôi chùa nhỏ giữa lòng hồ trong thung lũng sâu, bao quanh là núi non trùng điệp, nhân vật chính là hai thầy trò nhà sư sống bên nhau bao nhiêu năm nhưng chẳng có mấy câu đối thoại, thêm một cô gái trẻ thoáng xuất hiện rồi biến mất cũng gần như trong lặng lẽ, vậy mà vẫn có thể buộc khán giả phải ngồi một chỗ không muốn đứng lên. Chưa nói đến khung cảnh thiên nhiên trầm mặc tuyệt đẹp dù sáng trưa chiều tối hay xuân hạ thu đông đều khiến người xem phải ngẩn ngơ. Có cảm tưởng như đạo diễn không để dư một chi tiết nào, dù nhỏ, của phim. Cái hấp dẫn của phim chính ở những ẩn dụ của ngôn ngữ điện ảnh.

Tôi không phải là phật tử, chẳng có pháp danh, trí hiểu biết về cuộc đời còn kém cõi, nói chi đến triết lý Phật giáo thâm sâu, vậy mà mỗi chi tiết của phim vẫn là một gợi mở hết sức lý thú. Từ chiếc bè là phương tiện duy nhất nối kết giữa hai bờ u minh, đến pho tượng Phật mà nhà sư trẻ mang theo trong hành trang, bước vào con đường khổ đau của nghiệp chướng rồi sau đó quay về cùng con dao vấy máu trên tay. Sân hận khiến cho vị sư trẻ hiền lành thanh tú năm xưa mắt long lên sòng sọc vì lửa giận, nhưng cũng chính Phật tánh trong người theo chú qua tận bên kia bờ mê đã mang chú trở về, con dao vấy máu nay dùng để cắt bỏ mái tóc bù xù rối rắm của những năm dài khổ đau trên mê lộ như đoạn tuyệt với hỷ nộ ái ố trong tâm. Cũng chính con dao vấy máu ấy, nghe lời dạy của thầy, chú miệt mài khắc bài học Bát nhã Tâm kinh trên sân chùa suốt ngày đến mãn đêm, để sáng mai trở thành con người khác, buông dao, tự giác trả ác nghiệp.

Suốt bộ phim là một sự tĩnh lặng kéo dài. Tĩnh lặng của thiên nhiên, của mối quan hệ con người ít được diễn đạt bằng ngôn ngữ, vậy mà người xem vẫn thấy lấp lánh sự sống sinh động. Tiếng cười hồn nhiên của trẻ thơ, những chú cá vẫy vùng dưới làn nước trong suốt, cặp rắn đang quấn quýt nhau trên đá giữa chốn núi rừng, và hai người trẻ không vượt qua được ham muốn của bản năng... Vị sư già lại càng yên lặng. Sư không nhìn, không nói nhưng thấu suốt mọi điều. Sư lẳng lặng để đệ tử ra đi, đó là nghiệp báo sư đã nhìn thấy trước, và cũng chính sư bình thản chờ ngày chở đệ tử từ bên kia bờ mê trở về với cửa Phật. Như tất cả đều là lẽ đương nhiên.

Cũng tình cờ, đọc trên trang thể thao của một tờ báo thành phố mẫu tin thời sự: “Mourinho (HLV đội bóng đá nổi tiếng Chelsea – NV) nếm mùi nhân quả”. Hóa ra, nói hay không nói, nghiệp chướng, nhân quả, luân hồi không phải là một khái niệm xa lạ đối với tâm hồn con người, nhất là những con người Á Đông. Chẳng thế mà khái niệm ấy lại có mặt cả trong lãnh vực rất sôi nổi, rất động như thể thao. Khái niệm không xa lạ, nhưng có mấy ai giữa thời buổi bận rộn này có thì giờ nghĩ đến ý nghĩa của nghiệp chướng, luân hồi, nhân quả để biết run tay khi làm chuyện không chính tâm, phải đạo.

Phim đã xem xong, lòng còn tiếp tục nghĩ ngợi. Về trình độ làm phim, về cái tâm yếu đuối của con người, dễ xao động trước mọi cám dỗ, ham muốn về cái trí chưa đủ lực để phân biệt đúng – sai. Cái tâm ấy, trí ấy, dường như không phải ít trong một xã hội đang tự đặt ra cho mình quá nhiều thứ giá trị thật – ảo khó phân.

C.K.Q

(*) Tựa đề phim Hàn Quốc, sản xuất 2003, đạo diễn: Kim Ki-Duk

(đăng trên Thanh Niên Cuối tuần mục Nhàn đàm - hình như là năm 2004)



Comments

(6 total) Post a Comment

Con chua duoc xem bo phim nay. Nhung dao gan day con nghe thuyet giang ve Phat hoc, phep nhiem mau thay hay lam co a.

Sunday May 4, 2008 - 09:48pm (PDT) Remove Comment

Con da xem bo phim nay roi, canh trong phim rat dep. noi dung phim la mot quy dao cua cuoc song,Con ko hieu dc nhieu nhung thay rat hay ;)

Monday May 5, 2008 - 02:19pm (ICT) Remove Comment

Là một trong những film mà em thích, à phải nói là mê mẩn nhất đó chị. Trước đó đã xem 1 số film của Kim Ki Duck, "bạo liệt" lắm :) Phim này vừa đẹp, vừa sâu sắc. Cái gì cũng hoàn mỹ hết: phong cảnh, nhạc, bàn tay đạo diễn...

Thursday May 8, 2008 - 10:32am (PDT) Remove Comment

Chị Hà ơi! Nhờ chị chuyển tới bà dzợ của "ông già ham dzui"(không dám gọi là "bà già ham dzui",vì bà già này vốn đã dzui rồi,không cần ham dzui như đức ông chồng)lời hâm mộ của em Hiền.Bài viết hay quá,hay còn hơn coi phim nữa,vì mắt kém nên coi phim không thấy hết,nghe tiếng Hàn thì không hiểu,chỉ nhận ra mỗi bài Kinh ông sư phụ tụng vì kiếp trước có học bài Kinh này rồi ! Nhờ đọc bài viết này nên mới hiểu được cái hay của phim.Nhờ chị Hà nói giùm là Hiền cảm ơn chị Quy nhiều lắm nha.Một ngày nào đó Hiền sẽ làm bộ phim Cóc Nhái rồi nhờ chị Quy viết lời bình,chắc chắn lời bình sẽ hay hơn phim gấp bội.hì...hì...

Friday May 9, 2008 - 12:01pm (EDT) Remove Comment

Chi Quy viết bài này tuyệt quá!

Thursday May 22, 2008 - 03:38am (PDT) Remove Comment

bài viết hay, phim ni cũng hay, em đã coi chung với lớp BK & ĐD hồi học ở SKĐAHN (trong giờ xem film tư liệu)cũng lâu lâu rồi nhưng vẫn còn nhớ, coi xong thấy ...buồn lắm chị ạ!

Saturday January 17, 2009 - 10:02am (ICT) Remove Comment

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét